Verantwoording

Bronnen & beeld

Een oud screenshot is niet automatisch vrij van auteursrecht. Daarom staat bij ieder beeld de herkomst, licentie en eventuele beperking.

Wat ‘rechtenvrij’ hier betekent

De site gebruikt beelden die door de rechthebbende in het publieke domein zijn geplaatst, onder CC0 zijn vrijgegeven of op Wikimedia Commons als publiek-domeinmateriaal zijn gedocumenteerd. ‘Rechtenvrij’ betekent niet altijd dat álle mogelijke rechten verdwijnen: logo’s en merknamen kunnen bijvoorbeeld nog onder het merkenrecht vallen.

Voor iedere nieuwe afbeelding moet de beschrijvingspagina opnieuw worden gecontroleerd. Een screenshot uit de Wayback Machine is op zichzelf niet rechtenvrij; het auteursrecht op de oorspronkelijke webpagina kan blijven bestaan.

De pagina over Ilse en Startpagina gebruikt daarom geen archiefscreenshot. De twee interfacebeelden zijn nieuwe, vereenvoudigde CSS-reconstructies en worden op de pagina nadrukkelijk als reconstructie aangeduid.

De update over Hyves uit 2026 verwijst naar de berichtgeving van Spreekbuis en De Telegraaf; er zijn geen nieuwe beelden toegevoegd.

Hetzelfde geldt voor de pagina over Hyves en online daten. De profielpagina, datingsite en telefooninterface zijn nieuw ontworpen CSS-reconstructies. Ze bootsen geen specifieke historische pagina na en zijn duidelijk als reconstructie gemarkeerd.

Op de pagina over weblogs zijn de GeoCities-achtige homepage en het weblog uit 2004 eveneens nieuwe CSS-reconstructies. Voor de twee historische beelden op die pagina worden hieronder de Creative Commons-licenties vermeld.

Gebruikte afbeeldingen

Licentieregister

PD-TEKSTLOGO

Google Main Page in 1998.png

Historische startpagina van Google. Op Commons aangemerkt als publiek domein omdat het eenvoudige tekstlogo de oorspronkelijkheidsdrempel niet haalt. Google blijft een merknaam; het beeld wordt uitsluitend redactioneel en historisch gebruikt.

Bestand en toelichting bij Wikimedia Commons ↗

MPL 1.1

Phoenix 0.1.png

Schermafbeelding van de eerste publieke Phoenix-versie op Windows XP. Maker van het screenshot: Fsf02; de browserinterface valt onder de Mozilla Public License 1.1.

Bestand en licentie bij Wikimedia Commons ↗

MPL/GPL/LGPL · CC BY-SA

Mozilla Firefox 1.0 front page screenshot.png

Firefox 1.0 met de Engelstalige Wikipedia. Oorspronkelijke uploader: Minghong. De browserinterface is vrijgegeven onder de MPL/GPL/LGPL-trilicentie; voor de weergegeven Wikipedia-inhoud geldt de Creative Commons-licentie zoals op Commons vermeld.

Bestand en licenties bij Wikimedia Commons ↗

PUBLIEK DOMEIN

Safari 1.2 Acid2.png

Safari 1.2 uit 2004 toont de Acid2-test onjuist. De schermafbeelding is in 2023 gemaakt met de historische browser op Mac OS X 10.3. De makers van Acid2 hebben het werk vrijgegeven in het publieke domein.

Bestand en rechtenverklaring bij Wikimedia Commons ↗

CC0 1.0

Modembank van De Digitale Stad, objectnr 4022.jpg

De modembank waarmee bewoners van De Digitale Stad via de telefoonlijn verbinding maakten. Collectie Amsterdam Museum, door het museum vrijgegeven met CC0.

Bestand en licentie bij Wikimedia Commons ↗

CC BY 4.0

y2k-response-office-japan.jpg

De Japanse premier Keizo Obuchi bezoekt op 31 december 1999 de regeringsruimte voor het millenniumprobleem. Foto: Cabinet Public Affairs Office, Japan.

Bestand en licentie bij Wikimedia Commons ↗

Interactief hoofdstuk 12

Eigen interface-reconstructies

Het herkenningsspel gebruikt geen gekopieerde historische schermafbeeldingen. De vensters combineren herkenbare kenmerken uit WorldWideWeb, Mosaic, Netscape Navigator, Internet Explorer, Opera, Firefox, Chrome en een WAP-microbrowser. Ze zijn nadrukkelijk aangeduid als reconstructies en gebaseerd op de bronnen uit de eerdere dossierhoofdstukken.

Historische bronnen

Geraadpleegde organisaties

CERN

De geboorte van het web

Voor de eerste website, WorldWideWeb, de vrijgave van de webtechnologie en de vroege verspreiding.

NCSA

De geschiedenis van Mosaic

Voor de ontwikkeling, presentatie en snelle verspreiding van de grafische browser Mosaic.

MOZILLA & GOOGLE

Browsers en zoeken

Voor tijdlijnen en terugblikken op de browserstrijd en de ontwikkeling van webzoeken.

WAAG & BEELD EN GELUID

De Digitale Stad

Voor de oprichting, interface, bewonersgemeenschap, conservering en erkenning van DDS als digitaal erfgoed.

STARTPAGINA, HISTORIEK & SVDJ

Ilse en Startpagina

Voor de lanceringen, oprichters, dochterpagina’s, bezoekcijfers en de gezamenlijke plek binnen het Nederlandse medialandschap.

NOS, CBS, ACM & VAKMEDIA

Hyves en online daten

Voor de groei, sluiting en herlancering van Hyves, de eerste Nederlandse datingsites, de verschuiving naar apps en de veranderde platformmarkt.

SEC, HOGE RAAD, NOS & CHM

De internetzeepbel

Voor de Amerikaanse beurskoorts en crash, winnaars en verliezers onder dotcombedrijven en de Nederlandse beursgang van World Online.

IETF, CHM, MICROSOFT & COMMONS

E-mail en chatten

Voor de ontwikkeling van netwerkmail, SMTP en IRC, de komst van Hotmail en MSN Messenger en de beeldlicenties CC BY-SA 3.0 en GPL.

ARCHIVE, BLOGGER, SANOMA & WORDPRESS

Weblogs en persoonlijke websites

Voor GeoCities en de archivering ervan, de lancering van Blogger, de groei en sluiting van Weblog.nl en het ontstaan van WordPress.

BEELD & GELUID, MAB & VAKMEDIA

Het millenniumprobleem

Voor de Nederlandse bewustwording en aanpak, internationale noodplanning, de jaarwisseling en de beperkte storingen die daarna werden vastgesteld.

WIRED, NLNET, NETKWESTIES & WEBADS

De eerste Nederlandse internetreclame

Voor HotWired, de commerciële ruimte in De Digitale Stad, de tariefkaart van Planet Internet en de vroege Nederlandse bannermarkt.

EIGEN REDACTIONELE ILLUSTRATIES

Banner uit 1995 en 404-reclame

De twee beelden bij het artikel over internetreclame zijn speciaal voor deze website gemaakte historische reconstructies. Ze zijn geen reproducties van oorspronkelijke advertenties, merken of webpagina’s.

KAMERSTUKKEN, ACM, WIRED & THE GUARDIAN

Ringtones en betaalde sms-diensten

Voor de Nederlandse klachten, gedragscodes en consumentenmaatregelen rond sms-abonnementen, en voor de internationale ringtonecultuur en Crazy Frog.

EIGEN REDACTIONELE ILLUSTRATIES

Ringtones, wallpapers en sms-abonnementen

De drie beelden zijn speciaal voor dit artikel gemaakte historische sfeerreconstructies. De toestellen, reclame-uitingen, verpakkingen en schermen zijn generiek en tonen geen oorspronkelijke merken of campagnes.

CAMBRIDGE, CORNELL, WIRED & NOS

Webcams vóór sociale media

Voor de Trojan Room-koffiepot, CU-SeeMe, JenniCam en de ontwikkeling van de webcam van praktisch hulpmiddel tot persoonlijk en openbaar venster.

WIKIMEDIA COMMONS

Historische webcambeelden

De Connectix QuickCam-foto van rfdigitalwpg is gebruikt onder CC BY 2.0 en liggend uitgesneden. Het XCoffee-beeld van Quentin Stafford-Fraser is gebruikt onder CC BY-SA 3.0. De QuickCam-opname uit 1996 van ProhibitOnions is publiek domein. De twee historische webcambeelden zijn ongewijzigd en proportioneel geschaald.

CWI, SIDN & IANA

De geschiedenis van de Nederlandse domeinnaam

Voor de registratie van .nl op 25 april 1986, de eerste domeinnaam cwi.nl, het beheer door Piet Beertema, de oprichting van SIDN en de groeimijlpalen van het Nederlandse landendomein.

WIKIMEDIA COMMONS & EIGEN ILLUSTRATIES

Piet Beertema en het CWI

De foto van Piet Beertema uit 1985 is gemaakt door Pieter Boersma en gebruikt onder CC BY-SA 4.0. De foto van de CWI-entree is gemaakt door Robvanroo en eveneens gebruikt onder CC BY-SA 4.0. Beide zijn proportioneel verkleind. De domeinopbouw, vroege registratie en DNS-route zijn eigen redactionele illustraties.

De bezoekersteller — beeldverantwoording

Counter illustrations: Internet Nostalgia, 2026 · CC0 1.0. Eigen vectorillustraties; geen historische schermafbeeldingen.

Odometer.jpg: M. Minderhoud / Georg Wiora (Dr. Schorsch) · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 · ongewijzigd.

Beeldverantwoording

Voor altijd ‘under construction’

Beide GIF-bestanden zijn ongewijzigd. Voor de pauzeknoppen zijn stilstaande eerste frames opgenomen. Deze latere voorbeelden illustreren de stijl van het vroege web; ze worden niet gepresenteerd als oorspronkelijke bestanden uit de jaren negentig.

Je eerste e-mailadres

Thuiscomputer: Adrian Pingstone, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, ongewijzigd. Modembank DDS: Amsterdam Museum, object 4022, CC0 1.0. Mailboxillustraties: Internet Nostalgia, CC0 1.0; fictieve berichten, geen historische screenshots.