W3 First Website.png
Screenshot van de eerste website via de browseremulator van CERN. Auteur: CERN / Tim Berners-Lee.
Verantwoording
Een oud screenshot is niet automatisch vrij van auteursrecht. Daarom staat bij ieder beeld de herkomst, licentie en eventuele beperking.
De site gebruikt beelden die door de rechthebbende in het publieke domein zijn geplaatst, onder CC0 zijn vrijgegeven of op Wikimedia Commons als publiek-domeinmateriaal zijn gedocumenteerd. ‘Rechtenvrij’ betekent niet altijd dat álle mogelijke rechten verdwijnen: logo’s en merknamen kunnen bijvoorbeeld nog onder het merkenrecht vallen.
Voor iedere nieuwe afbeelding moet de beschrijvingspagina opnieuw worden gecontroleerd. Een screenshot uit de Wayback Machine is op zichzelf niet rechtenvrij; het auteursrecht op de oorspronkelijke webpagina kan blijven bestaan.
De pagina over Ilse en Startpagina gebruikt daarom geen archiefscreenshot. De twee interfacebeelden zijn nieuwe, vereenvoudigde CSS-reconstructies en worden op de pagina nadrukkelijk als reconstructie aangeduid.
De update over Hyves uit 2026 verwijst naar de berichtgeving van Spreekbuis en De Telegraaf; er zijn geen nieuwe beelden toegevoegd.
Hetzelfde geldt voor de pagina over Hyves en online daten. De profielpagina, datingsite en telefooninterface zijn nieuw ontworpen CSS-reconstructies. Ze bootsen geen specifieke historische pagina na en zijn duidelijk als reconstructie gemarkeerd.
Op de pagina over weblogs zijn de GeoCities-achtige homepage en het weblog uit 2004 eveneens nieuwe CSS-reconstructies. Voor de twee historische beelden op die pagina worden hieronder de Creative Commons-licenties vermeld.
Gebruikte afbeeldingen
Screenshot van de eerste website via de browseremulator van CERN. Auteur: CERN / Tim Berners-Lee.
Screenshot van NCSA Mosaic. Maker van het screenshot: Charles Severance. Vrijgegeven met de CC0-publiekdomeinverklaring.
Schermafbeelding van de historische browserinterface. Maker van de opname: Indolering; de software is in 2015 vastgelegd.
Foto van een Amerikaanse Macintosh-installatieschijf met exportbeperking. Foto: Kevin van Haaren.
Foto van een OEM-herstel-cd waarop Windows 95 en Microsoft Plus! zijn gecombineerd. Foto: Pedro Cambra.
Foto van een installatiediskette met Internet Explorer 2 voor Windows 95. Foto: Stefan Nagy.
Foto van een winkeldoos van Netscape Navigator in een vitrine van het Computer History Museum. Foto: Marcin Wichary, 2008.
Historische startpagina van Google. Op Commons aangemerkt als publiek domein omdat het eenvoudige tekstlogo de oorspronkelijkheidsdrempel niet haalt. Google blijft een merknaam; het beeld wordt uitsluitend redactioneel en historisch gebruikt.
Foto van het Handboek Digitale Steden van Kees Schalken en Joost Flint. Beeld: De Digitale Stad / Waag Futurelab.
Konqueror in 2005 met Wikipedia en zijpaneel. Auteurs: KDE, Wikipedia en Daniel Arnold.
Schermafbeelding van K-Meleon 0.8 in een klassieke Windows-omgeving. Maker: Kaszeba.
Schermafbeelding van de eerste publieke Phoenix-versie op Windows XP. Maker van het screenshot: Fsf02; de browserinterface valt onder de Mozilla Public License 1.1.
Firefox 1.0 met de Engelstalige Wikipedia. Oorspronkelijke uploader: Minghong. De browserinterface is vrijgegeven onder de MPL/GPL/LGPL-trilicentie; voor de weergegeven Wikipedia-inhoud geldt de Creative Commons-licentie zoals op Commons vermeld.
Safari 1.2 uit 2004 toont de Acid2-test onjuist. De schermafbeelding is in 2023 gemaakt met de historische browser op Mac OS X 10.3. De makers van Acid2 hebben het werk vrijgegeven in het publieke domein.
Het Europese browserkeuzescherm op 10 maart 2010, met Internet Explorer, Firefox, Opera, Chrome en Safari. Maker: Pietro Zanarini.
Foto van een Nokia 7110, het in 1999 aangekondigde WAP-toestel met Navi Roller. Foto: FaceMePLS uit Den Haag, 2013.
Foto van de eerste generatie iPhone uit 2007. Foto: Carl Berkeley, 2009; op Commons uitgesneden uit het oorspronkelijke beeld.
Collage van bewaard gebleven webschermen van DDS. Beeld: De Digitale Stad / Waag Futurelab.
De modembank waarmee bewoners van De Digitale Stad via de telefoonlijn verbinding maakten. Collectie Amsterdam Museum, door het museum vrijgegeven met CC0.
Grafiek van de Nasdaq Composite van 1994 tot 2005, met de scherpe piek rond maart 2000. Maker: Lalala666. Wereldwijd vrijgegeven in het publieke domein.
Zwart-witportret van internetpionier en vroege persoonlijke blogger Justin Hall. Foto: Joi Ito, 2007.
Portret van programmeur Ray Tomlinson. Foto: Andreu Veà, 2004.
Screenshot van de vrije IRC-client XChat uit 2004. Auteurs: Peter Zelezny en Wilinckx.
Screenshot van het WordPress 2.9-dashboard uit 2009. Bron: WordPress.org; auteur zoals vermeld op Commons: Automatic – WordPress / Webord.
De Japanse premier Keizo Obuchi bezoekt op 31 december 1999 de regeringsruimte voor het millenniumprobleem. Foto: Cabinet Public Affairs Office, Japan.
Een passagiersvliegtuig arriveert op 1 januari 2000 zonder Y2K-problemen op Guam. Foto: William L. Rukeyser / FEMA.
Verpakking van een commerciële Year 2000 Time Bomb Disposal Kit. Foto: Bob Walker.
Interactief hoofdstuk 12
Het herkenningsspel gebruikt geen gekopieerde historische schermafbeeldingen. De vensters combineren herkenbare kenmerken uit WorldWideWeb, Mosaic, Netscape Navigator, Internet Explorer, Opera, Firefox, Chrome en een WAP-microbrowser. Ze zijn nadrukkelijk aangeduid als reconstructies en gebaseerd op de bronnen uit de eerdere dossierhoofdstukken.
Historische bronnen
Voor de eerste website, WorldWideWeb, de vrijgave van de webtechnologie en de vroege verspreiding.
Voor de ontwikkeling, presentatie en snelle verspreiding van de grafische browser Mosaic.
Voor tijdlijnen en terugblikken op de browserstrijd en de ontwikkeling van webzoeken.
Voor de oprichting, interface, bewonersgemeenschap, conservering en erkenning van DDS als digitaal erfgoed.
Voor de lanceringen, oprichters, dochterpagina’s, bezoekcijfers en de gezamenlijke plek binnen het Nederlandse medialandschap.
Voor de groei, sluiting en herlancering van Hyves, de eerste Nederlandse datingsites, de verschuiving naar apps en de veranderde platformmarkt.
Voor de Amerikaanse beurskoorts en crash, winnaars en verliezers onder dotcombedrijven en de Nederlandse beursgang van World Online.
Voor de ontwikkeling van netwerkmail, SMTP en IRC, de komst van Hotmail en MSN Messenger en de beeldlicenties CC BY-SA 3.0 en GPL.
Voor GeoCities en de archivering ervan, de lancering van Blogger, de groei en sluiting van Weblog.nl en het ontstaan van WordPress.
Voor de Nederlandse bewustwording en aanpak, internationale noodplanning, de jaarwisseling en de beperkte storingen die daarna werden vastgesteld.
Voor HotWired, de commerciële ruimte in De Digitale Stad, de tariefkaart van Planet Internet en de vroege Nederlandse bannermarkt.
De twee beelden bij het artikel over internetreclame zijn speciaal voor deze website gemaakte historische reconstructies. Ze zijn geen reproducties van oorspronkelijke advertenties, merken of webpagina’s.
Voor de Nederlandse klachten, gedragscodes en consumentenmaatregelen rond sms-abonnementen, en voor de internationale ringtonecultuur en Crazy Frog.
De drie beelden zijn speciaal voor dit artikel gemaakte historische sfeerreconstructies. De toestellen, reclame-uitingen, verpakkingen en schermen zijn generiek en tonen geen oorspronkelijke merken of campagnes.
Voor de Trojan Room-koffiepot, CU-SeeMe, JenniCam en de ontwikkeling van de webcam van praktisch hulpmiddel tot persoonlijk en openbaar venster.
De Connectix QuickCam-foto van rfdigitalwpg is gebruikt onder CC BY 2.0 en liggend uitgesneden. Het XCoffee-beeld van Quentin Stafford-Fraser is gebruikt onder CC BY-SA 3.0. De QuickCam-opname uit 1996 van ProhibitOnions is publiek domein. De twee historische webcambeelden zijn ongewijzigd en proportioneel geschaald.
Voor de registratie van .nl op 25 april 1986, de eerste domeinnaam cwi.nl, het beheer door Piet Beertema, de oprichting van SIDN en de groeimijlpalen van het Nederlandse landendomein.
De foto van Piet Beertema uit 1985 is gemaakt door Pieter Boersma en gebruikt onder CC BY-SA 4.0. De foto van de CWI-entree is gemaakt door Robvanroo en eveneens gebruikt onder CC BY-SA 4.0. Beide zijn proportioneel verkleind. De domeinopbouw, vroege registratie en DNS-route zijn eigen redactionele illustraties.
Counter illustrations: Internet Nostalgia, 2026 · CC0 1.0. Eigen vectorillustraties; geen historische schermafbeeldingen.
Odometer.jpg: M. Minderhoud / Georg Wiora (Dr. Schorsch) · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 · ongewijzigd.
Beeldverantwoording
Beide GIF-bestanden zijn ongewijzigd. Voor de pauzeknoppen zijn stilstaande eerste frames opgenomen. Deze latere voorbeelden illustreren de stijl van het vroege web; ze worden niet gepresenteerd als oorspronkelijke bestanden uit de jaren negentig.
Thuiscomputer: Adrian Pingstone, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, ongewijzigd. Modembank DDS: Amsterdam Museum, object 4022, CC0 1.0. Mailboxillustraties: Internet Nostalgia, CC0 1.0; fictieve berichten, geen historische screenshots.