Van lijst naar algoritme

Zoekmachines

Toen het web klein was, kon een mens nog een lijst bijhouden. Daarna moesten programma’s pagina’s bezoeken, indexeren en rangschikken. Vindbaarheid werd een vorm van macht.

De geschiedenis van zoeken is de geschiedenis van een schaalprobleem. Een handgemaakte gids werkte bij honderden sites, maar niet bij miljoenen pagina’s. Zoekmachines automatiseerden eerst het verzamelen en daarna het beoordelen.

Daardoor gingen ontwerpers niet alleen schrijven voor lezers, maar ook voor crawlers en algoritmen. Zoekmachineoptimalisatie werd een vak, en de positie bovenaan een waardevol bezit.

Screenshot van de startpagina van Google in 1998Google, 1998 · publiek domein als eenvoudig tekstlogo; merkenrecht kan gelden

1998 · Google

Links als stemmen

Google onderscheidde zich door niet alleen naar woorden op een pagina te kijken. Verwijzingen van andere pagina’s hielpen bepalen welke resultaten belangrijk waren. De aanpak sloot aan bij het netwerkkarakter van het web zelf.

Waarom het lege zoekscherm won

Voor Google

Vier manieren om iets te vinden

1990

Archie

Archie doorzocht bestandslijsten van FTP-servers. Het was een zoekdienst vóór het World Wide Web bestond.

1994

Yahoo Directory

Redacteuren deelden websites met de hand in rubrieken in. Bladeren was minstens zo belangrijk als een zoekwoord intypen.

1995

AltaVista

AltaVista indexeerde ongekend veel pagina’s en bood snelle zoekmogelijkheden, waaronder zoeken met natuurlijke taal.

1996

Ask Jeeves

De butler Jeeves nodigde gebruikers uit om complete vragen te stellen, lang voordat conversatie met een machine vanzelfsprekend werd.

Nederland · 1996–2000

Ilse zocht. Startpagina wees de weg.

De eerste Nederlandse zoekmachine en de populairste linkengids lieten twee manieren zien om het jonge web te ontsluiten: met een crawler of met menselijke curatoren.

Lees het Nederlandse verhaal