← Nederland online

Nederland · 1996–2000

Eerst Ilse.Toen Startpagina.

Het jonge web had geen vanzelfsprekende ingang. Ilse doorzocht Nederlandse pagina’s; Startpagina liet mensen door een handgekozen gids bladeren. Twee verschillende antwoorden op dezelfde vraag: waar begin je?

ilse.nl— □ ×

ilse

zoekt in het Nederlandse internet

Vrije reconstructie — geen historisch screenshot
STARTPAGINA15 september 1998

Uw vertrekpunt op het Nederlandse web

Actueel• nieuws• weer• verkeer
Vrije tijd• muziek• reizen• sport
Computers• internet• software• websites
Vrije reconstructie — geen historisch screenshot

Het web moest nog worden uitgelegd

In de tweede helft van de jaren negentig kwamen steeds meer Nederlanders online. Na het inbellen begon echter een nieuw probleem: hoe vond je iets in een web zonder vaste plattegrond? Ilse en Startpagina werden vertrouwde Nederlandse toegangspoorten.

Hun verschil is historisch interessant. Ilse vertrouwde op software die pagina’s verzamelde en doorzoekbaar maakte. Startpagina vertrouwde op mensen die links selecteerden, ordenden en bijhielden. Algoritme en redactie bestonden zo naast elkaar.

ilse.nl— □ ×

ilse

zoekt in het Nederlandse internet

Vrije reconstructie — geen historisch screenshot

1996 · De eerste Nederlandse zoekmachine

Ilse doorzoekt het Nederlandse web

Informaticastudent Wiebe Weikamp bouwde aan de Hogeschool Eindhoven eerst Windex, een zoekdienst die onverwacht veel bezoek trok. Samen met Merien ten Houten en Robert Klep begon hij opnieuw. Op 22 februari 1996 ging Ilse online.

De naam stond voor InterLink Search Engine en klonk bewust vriendelijk en herkenbaar. Ilse indexeerde aanvankelijk Nederlandse pagina’s en groeide snel uit tot marktleider. Een zoekvak maakte het web minder ondoorgrondelijk.

STARTPAGINA15 september 1998

Uw vertrekpunt op het Nederlandse web

Actueel• nieuws• weer• verkeer
Vrije tijd• muziek• reizen• sport
Computers• internet• software• websites
Vrije reconstructie — geen historisch screenshot

1998 · Een menselijke wegwijzer

Startpagina ordent de overvloed

Durk Jan de Bruin zette op 15 september 1998 een verzameling handige links online. Juist de eenvoud werkte: rubrieken, herkenbare onderwerpen en geen ingewikkelde zoekstrategie.

Vanaf 1999 ontstonden dochterpagina’s over afzonderlijke onderwerpen. Zelfstandige beheerders kozen en verzorgden de links. Zo werd Startpagina niet alleen een gids, maar ook een netwerk van kenners en liefhebbers.

Vier sleutelmomenten

Van zoekproject tot massamedium

22 februari 1996

Ilse gaat online

Wiebe Weikamp, Merien ten Houten en Robert Klep lanceren de eerste Nederlandse zoekmachine. Aanvankelijk richt Ilse zich op Nederlandse webpagina’s.

15 september 1998

Startpagina begint

Durk Jan de Bruin zet een geordende verzameling handige links online. De eenvoudige gids wordt voor veel Nederlanders het vaste vertrekpunt van een internetsessie.

27 februari 1999

De eerste dochter

Vakantie.startpagina.nl wordt de eerste gespecialiseerde dochterpagina. Zelfstandige beheerders gaan hun eigen onderwerp redactioneel verzorgen.

2000

De grootste van Nederland

Startpagina en Ilse staan op plaats één en twee in Nederlandse bezoekcijfers. In hetzelfde jaar worden beide merken onderdeel van de internetactiviteiten van VNU.

Twee modellen van vindbaarheid

De crawler en de curator

ILSE

Zoeken

Software verzamelt pagina’s. De gebruiker formuleert een zoekvraag en krijgt een rangschikking van resultaten.

STARTPAGINA

Bladeren

Mensen selecteren links. De gebruiker kiest een rubriek en ontdekt bronnen via een redactionele route.

Waarom ze bij de Nederlandse internetgeschiedenis horen

Rond de eeuwwisseling bepaalden deze twee sites voor veel mensen hoe internet eruitzag. In de Nederlandse bezoekranglijst van 2000 stond Startpagina bovenaan en Ilse op de tweede plaats. Google zou die gewoonten later ingrijpend veranderen, maar het idee van een betrouwbare ingang tot het web bleef.

In 2000 kwamen beide merken samen binnen de internetactiviteiten van uitgever VNU: Startpagina werd in april overgenomen en VNU verwierf in juli een meerderheidsbelang in Ilse Media. Daarmee werden Nederlandse internetpioniers onderdeel van een groot mediabedrijf.

Bronnen en verder lezen

Startpagina — Tijdlijn van 25 jaar Startpagina.nl ↗Startpagina — Terug in de tijd met ilse.nl ↗Historiek — Ilse, de eerste Nederlandse zoekmachine ↗Stimuleringsfonds voor de Journalistiek — Best bezochte websites ↗Tweakers / Webwereld — Ilse Media Groep en VNU, juli 2000 ↗