XS4ALL
Technische internettoegang met een uitgesproken visie op vrijheid, privacy en de zelfstandige gebruiker.
Nederland · 1993–2005
Een cd-rom, een modem en een telefoonnummer vormden de toegangspoort tot internet. Providers verkochten niet alleen verbinding, maar ook het idee dat iedereen online kon komen.
Inbellen bij: Mijn Internet
06760 12345erik@provider.nlInternetten begon met luisteren. De modem koos een nummer, wachtte op antwoord en wisselde piepende en krakende signalen uit met de apparatuur van de provider. Als alles lukte, verscheen ‘verbonden’ in beeld. Tijdens die verbinding was de vaste telefoonlijn meestal bezet.
De gebruiker betaalde vaak zowel een abonnement aan de provider als telefoonkosten per minuut. Even snel e-mail ophalen was verstandig; doelloos surfen kon aan het eind van de maand een onaangename verrassing opleveren.
Merken in de brievenbus
Technische internettoegang met een uitgesproken visie op vrijheid, privacy en de zelfstandige gebruiker.
Toegang en eigen content in één pakket. Planet hielp het internet als consumentenmedium te presenteren.
Een ambitieus Nederlands internetbedrijf dat internationaal wilde groeien en later symbool werd voor de internetzeepbel.
KPN bracht internet dichter bij het grote publiek met een herkenbare Nederlandstalige toegangsdienst.
Gratis abonnementen verlaagden de drempel. Het gebruik van de telefoonlijn moest het verdienmodel dragen.
Kabelbedrijven boden een permanente, snellere verbinding en werden concurrenten van de telefoonlijn.
Providers deelden miljoenen installatie-cd’s uit via computerwinkels, tijdschriften, banken en supermarkten. De cd installeerde een browser, vulde het inbelnummer in en maakte een startpagina van de provider. Zo werd een technisch configuratieprobleem verpakt als een eenvoudig consumentenproduct.
Wie inlogde, kwam vaak eerst in de eigen omgeving van de aanbieder: nieuws, weer, e-mail, chat, een zoekfunctie en rubrieken met aanbevolen websites. Providers waren daarmee tijdelijk ook uitgevers en wegwijzers. Hun startpagina was voor veel mensen de voordeur van het web.
Zeven sleutelmomenten
XS4ALL en andere vroege aanbieders maken het mogelijk om thuis via een modem toegang te krijgen tot e-mail, nieuwsgroepen en het open internet.
De nieuwe aanbieder combineert internettoegang met een eigen omgeving vol nieuws, diensten en uitleg voor beginnende gebruikers.
World Online en KPN-dienst Het Net mikken op een breed publiek. Internet wordt verkocht als consumentendienst in plaats van technisch experiment.
Zonnet, Freeler en andere merken vragen geen vast abonnement. Inkomsten moeten komen uit telefoontikken, advertenties en aanvullende diensten.
Breedband belooft een snellere verbinding die aan kan blijven staan. De telefoonlijn hoeft tijdens het internetten niet langer bezet te zijn.
De vergoeding uit telefoonverkeer blijkt onvoldoende. Providers veranderen hun voorwaarden, gaan samenwerken of verdwijnen als zelfstandig merk.
Kabel en ADSL veranderen internet in een permanente voorziening. Snelheid en bundels nemen de plaats in van telefoontikken en modemnummers.
Rond de eeuwwisseling verschenen kabelinternet en ADSL. De verbinding werd sneller, kon aan blijven staan en blokkeerde de telefoon niet langer. Daarmee veranderde ook het gebruik: websites werden rijker, programma’s gingen automatisch bijwerken en chatdiensten bleven de hele avond geopend.
Veel kleurrijke providermerken verdwenen vervolgens door overnames en fusies. Internettoegang werd minder een avontuur met een eigen portal en meer een nutsvoorziening, vaak gecombineerd met telefonie en televisie.
Bronnen en verder lezen
KPN — Internet en wifi in Nederland: een geschiedenis ↗Internetten.nl — Veranderingen bij Zonnet, Freeler en Het Net, 2002 ↗Tweakers — Planet Internet en de breedbandmarkt ↗Computable — Nederlandse providers aan het eind van de jaren negentig ↗Vrij Nederland — Van vroege provider naar onderneming ↗Duik dieper in twaalf hoofdstukken over pioniers, gratis internet, kabel, breedband, providerwerelden, reclame en verdwenen namen.