← Alle artikelen

Wie voor het eerst een chatroom of forum binnenstapte, moest soms twee dingen leren: hoe de website werkte en wat iedereen bedoelde. Tussen gewone zinnen stonden afkortingen en woorden die buiten het scherm nauwelijks werden gebruikt. Met deze kleine woordenlijst vind je de weg terug — en klik je door naar de verhalen achter de termen.

Warez — software via de achterdeur

Warez is internetjargon voor illegaal gekopieerde software, vaak voorzien van een aanpassing die de kopieerbeveiliging uitschakelt. Het woord is afgeleid van software, met een z die past bij de eigenzinnige spelling van de scene.

Je kon het tegenkomen op bulletinboards, FTP-servers en later op downloadsites. Een map vol programma’s beloofde dat dure software ineens binnen bereik kwam. Warez was iets anders dan freeware of shareware: die werden met toestemming van de maker verspreid. De term ging oorspronkelijk over software; muziek uitwisselen via Napster was een verwant, maar ander verhaal.

Lees verder: Kazaa, Napster en LimeWire in Nederland →

AFK — even weg van het toetsenbord

AFK betekent Away From Keyboard: even niet achter de computer. Met drie letters liet je andere deelnemers weten waarom je niet antwoordde. Je verbinding kon gewoon openblijven terwijl je de telefoon opnam of iets te drinken haalde.

In een chatroom zag de ander niet dat je was opgestaan. “Even AFK” was dus ook een kleine beleefdheid. Het begrip hoorde bij tekstuele online spelwerelden en chatdiensten zoals IRC. De fysieke wereld onderbrak het gesprek, maar je nickname bleef op het scherm staan.

Lees verder: E-mail en chatten: van bericht naar gesprek →

Flamewar — een ruzie die bleef oplaaien

Een flamewar, ook geschreven als flame war, is een verhitte online woordenstrijd. Een flame is een felle, vaak beledigende reactie. Wanneer deelnemers elkaar daarmee blijven bestoken, ontstaat de oorlog uit het tweede deel van het woord.

Op Usenet en forums kon een onschuldige vraag ontsporen in pagina’s vol verwijten. Citaten werden uit elkaar geplukt, oude berichten erbij gehaald en medestanders kozen partij. De moderator vroeg iedereen terug te keren naar het onderwerp. Soms verscheen uiteindelijk het bekende slotje: discussie gesloten.

Lees verder: Het forum als tweede huiskamer →

Lurker — de stille meelezer

Een lurker leest mee in een online gemeenschap, maar plaatst zelf weinig of geen berichten. Het Engelse to lurk klinkt alsof iemand zich verdacht schuilhoudt. In internettaal kon het juist een neutrale beschrijving zijn: “Ik lurk hier al een tijdje.”

Je kende de vaste bezoekers, begreep hun grappen en wist welke onderwerpen gevoelig lagen, terwijl bijna niemand jou kende. Meeluisteren kon ook een manier zijn om eerst de sfeer te leren kennen. Wie voor het eerst iets plaatste, trad even uit de schaduw. Daar bestond zelfs een woord voor: delurking.

Lees verder: Het forum als tweede huiskamer →

Webring — van hobbywebsite naar hobbywebsite

Een webring is een kring van websites die naar elkaar verwijzen, meestal rond een gedeelde belangstelling. Op iedere deelnemende pagina stond een navigatieblok met knoppen zoals “vorige” en “volgende”. Zo kon je de hele ring langsgaan en uiteindelijk weer bij je vertrekpunt uitkomen.

Voor liefhebbers van een band, een huisdier of een oude computer was dat een manier om nieuwe websites te ontdekken. De makers brachten bezoekers bij elkaar. Je volgde geen ranglijst met zoekresultaten, maar een route langs andermans zelfgebouwde pagina’s. Een webring was daarmee iets anders dan een losse verzameling links.

Lees verder: Weblogs en persoonlijke websites: een eigen plek op het web →

FAQ — het antwoord stond er al

FAQ staat voor Frequently Asked Questions: veelgestelde vragen. Op het vroege internet was een FAQ vaak een verzameling antwoorden die deelnemers aan een nieuwsgroep samen hadden opgebouwd. Daarmee hoefden vaste bezoekers niet telkens dezelfde uitleg te geven.

Zo’n tekst kon technische instructies bevatten, maar ook huisregels en achtergrondkennis. Voor nieuwkomers was het een handige ingang. “Lees eerst de FAQ” kon tegelijk klinken als een terechtwijzing. Achter die drie letters zat de wens om gezamenlijk opgebouwde kennis te bewaren en een gesprek verder te brengen.

Lees verder: Het forum als tweede huiskamer →

Een woordenlijst die nog niet af is

Deze woorden horen bij het internet van vroeger, maar zijn niet allemaal verdwenen. Een FAQ is nog steeds een vertrouwd onderdeel van een website, stille meelezers zijn er overal en ook webrings worden nog gebouwd. De omgeving verandert; sommige gewoonten reizen gewoon mee.

Bronnen en verder lezen

The Jargon File — warez ↗The Jargon File — afk ↗The Jargon File — flamewar ↗The Jargon File — lurker ↗Webring.gg — uitleg van een webring ↗The Jargon File — faq ↗