← Nederland online

Nederland · 1986–heden

De bankop het scherm

Girotel bracht de bankrekening al vóór het web naar de thuiscomputer. Internetbankieren, iDEAL en apps maakten betalen daarna steeds sneller — en bijna onzichtbaar.

POSTBANK GIROTEL13-02-1986 · 20:41
REKENINGNUMMER 1234567

ACTUEEL SALDO

ƒ 1.284,75Verbinding met computer Breda: ACTIEF_
Vrije reconstructie — geen historisch screenshot

Niet meer in de rij bij het loket

Voor Girotel waren overschrijvingskaarten, bankafschriften en het postkantoor vaste onderdelen van betalen. Met een computer en modem kon een klant voortaan rechtstreeks inbellen op de systemen van de Postbank. Saldo bekijken en opdrachten klaarzetten gebeurde voor het eerst vanuit huis.

Girotel was nog geen website. De gebruiker installeerde speciale software en maakte verbinding met een bankcomputer in Breda. Dat onderscheid is belangrijk: digitaal bankieren bestond al voordat browsers en openbare websites gemeengoed werden.

WAT JE WEET

Wachtwoord

Een persoonlijke code schermde de rekening af, maar was alleen niet voldoende om iedere betaling veilig te bevestigen.

WAT JE HEBT

TAN-code

Een papieren lijst, sms-code of bankpas leverde een tweede bewijs dat de opdracht van de rekeninghouder kwam.

WAT JE MAAKT

Scanner

Random readers, e.dentifiers en andere kastjes genereerden een unieke code voor de transactie.

WIE JE BENT

Biometrie

In de smartphoneperiode maakten vingerafdruk en gezichtsherkenning de controle sneller en minder zichtbaar.

iDEAL maakt betalen herkenbaar

De eerste webwinkels boden uiteenlopende betaalwijzen: overschrijven, acceptgiro, creditcard, rembours of eigen systemen van banken. Voor klanten was niet altijd duidelijk welke methode veilig en bruikbaar was.

iDEAL koppelde in 2005 het afrekenen in een webwinkel aan de vertrouwde internetbankieromgeving. De winkel leverde bedrag en betalingskenmerk aan; de bank verzorgde de bevestiging. Zo werd één herkenbare route een belangrijk onderdeel van de groei van Nederlandse webwinkels.

Zes sleutelmomenten

Van modem naar bankapp

1986

Girotel begint

Postbank-klanten kunnen met computer en modem vanuit huis saldo bekijken en betalingen verzenden. Het systeem belt rechtstreeks in op de bank.

Jaren 90

Telebankieren groeit

Meer banken bieden eigen software, toegangsnummers en beveiligingsmiddelen. Bankzaken verschuiven langzaam van balie naar huiskamer.

1998

Girotel via internet

Naast de klassieke inbelverbinding verschijnt een internetvariant. De browser neemt geleidelijk de rol van speciale banksoftware over.

2005

iDEAL wordt geïntroduceerd

Grote Nederlandse banken verbinden webwinkels met hun vertrouwde internetbankieromgeving via één herkenbare betaalmethode.

Jaren nul

Codes en scanners

TAN-lijsten, sms-codes, random readers en e.dentifiers bevestigen dat de rekeninghouder werkelijk opdracht geeft.

Jaren 10

De bank verhuist naar de telefoon

Apps, vingerafdrukken en gezichtsherkenning maken saldo controleren en betalen tot handelingen van enkele seconden.

Gemak bracht nieuwe risico’s

Hoe meer bankzaken online plaatsvonden, hoe aantrekkelijker de gebruiker werd voor criminelen. Phishingmails, nagemaakte inlogpagina’s en telefonische trucs probeerden niet de bank te kraken, maar de klant te overtuigen zelf toegang te geven.

Banken reageerden met waarschuwingen, limieten en nieuwe bevestigingsmethoden. Veilig bankieren werd daardoor niet alleen een technische kwestie, maar ook een vorm van digitale opvoeding: controleer het adres, deel nooit codes en lees wat je bevestigt.

Volgend hoofdstukVan Napster en Kazaa naar streaming

Bronnen en verder lezen

ING — Veertig jaar digitaal bankieren en Girotel ↗Tweakers — Hoe Girotel Nederland liet thuisbankieren ↗NOS — Van postkantoor naar thuisbankieren ↗iDEAL — De introductie van één online betaalstandaard ↗HCC — De geschiedenis van online bankieren in Nederland ↗