Hoofdstuk 07
Zo werd je klant
Installatie-cd’s, inbelnummers, instellingen, wachtwoorden, helpdesks en monteurs.
Een internetabonnement afsluiten betekende in de jaren negentig nog niet dat je meteen online was. Eerst moest de verbinding worden opgebouwd: kabels aansluiten, software installeren, een inbelnummer invoeren en de juiste instellingen bewaren. Voor veel Nederlanders begon hun eerste internetervaring daarom niet op het web, maar met een handleiding naast de computer.
Een doos, envelop of cd-rom
Providers maakten de eerste stap zo eenvoudig mogelijk. Nieuwe klanten kregen vaak een welkomstpakket met een installatie-cd-rom of diskette, een handleiding, accountgegevens en soms een modem. Installatie-cd's werden bovendien op grote schaal verspreid via computerbladen, winkels en acties. De software stelde een groot deel van de verbinding automatisch in.
Een gebruikersnaam, tijdelijk wachtwoord, lokaal of landelijk inbelnummer, e-mailinstellingen en telefoonnummers van de helpdesk.
Het modem moest eerst worden aangesloten
Bij een extern modem liepen verschillende kabels naar de computer en de telefoonlijn. De stekkers aan de achterkant maakten duidelijk hoe tastbaar internet toen nog was: zonder de juiste seriële kabel, telefoonstekker en voeding gebeurde er helemaal niets.

Het inbelnummer was de voordeur
De computer belde via het modem naar een nummer van de provider. In de beginjaren was het belangrijk dat er een lokaal inbelpunt beschikbaar was: een verbinding naar een nummer buiten de regio kon immers hogere telefoonkosten betekenen. Later maakten landelijke toegangsnummers dit eenvoudiger.
Na het kiezen van het nummer volgde het bekende modemgeluid. Pas wanneer beide modems het eens waren over de verbinding, verscheen de melding dat de computer verbonden was.
Windows kreeg een verbinding erbij
Onder Windows 95 en 98 werd inbellen steeds toegankelijker. Via Dial-Up Networking kon een gebruiker een verbinding opslaan met telefoonnummer, gebruikersnaam en wachtwoord. Toch bleef het voor beginners een technisch proces. Begrippen als modemdriver, TCP/IP en DNS stonden ineens in handleidingen voor gewone huishoudens.

Dan moest de e-mail nog werken
Internettoegang was slechts de helft van de installatie. Wie e-mail wilde gebruiken in bijvoorbeeld Outlook Express, Netscape Messenger of Eudora moest vaak aparte servergegevens invullen. De provider leverde daarvoor adressen voor inkomende en uitgaande post.
Een papiertje dat je beter niet kwijtraakte
Accountgegevens waren kostbaar. De gebruikersnaam en het wachtwoord stonden vaak op een brief of kaartje dat bij het pakket zat. Wie dat kwijtraakte, kon niet eenvoudig op een andere computer even een wachtwoordreset aanvragen: zonder werkende internetverbinding was online hulp immers moeilijk bereikbaar.
De helpdesk als reddingslijn
Daarom speelde de telefonische helpdesk een grote rol. Medewerkers loodsten klanten stap voor stap door instellingen: welk lampje brandt op het modem, welke COM-poort is geselecteerd, welk telefoonnummer staat ingevuld en wat meldt Windows precies? Voor providers werd goede ondersteuning een belangrijk onderdeel van hun reputatie.
Breedband veranderde ook de installatie
Met kabelinternet en ADSL veranderde het ritueel. Er hoefde niet meer voor iedere sessie te worden ingebeld. Daarvoor in de plaats kwamen kabelmodems, ADSL-modems, splitters en later routers. Providers stuurden zelfinstallatiepakketten of lieten een monteur langskomen. Uiteindelijk maakten automatische configuratie, wifi en apps het proces veel eenvoudiger.
Van installatieavond naar wachtwoord invoeren
Een nieuwe internetverbinding installeren kon ooit een avondvullende bezigheid zijn. Juist daarom zijn de cd-roms, handleidingen en papiertjes met servernamen zulke herkenbare objecten uit de vroege internetgeschiedenis. Ze herinneren aan een tijd waarin online gaan nog iets was wat je eerst zelf moest bouwen.